Mars to bardzo interesująca planeta, zarówno z punktu widzenia badaczy, jak też zwykłych ludzi marzących o locie w przestrzeń kosmiczną. Wielokrotnie bywał inspiracją dla pisarzy, czego pokłosiem stały się powieści mistrzów fantastyki naukowej, m.in. Clarke'a, Bradbury'ego, Heinleina bądź polskiego tuza gatunku, Stanisława Lema. Ostatnio w moje ręce wpadła książka Rafała Kosika opowiadająca o terraformacji Marsa. Po zapoznaniu się z kilkoma opowiadaniami autora, zamieszczonymi w prasie oraz w jednej z książek z serii „Felix, Net i Nika”, zagłębiałem się w nią z jeszcze większą chęcią i zaciekawieniem. Zacząłem czytać, kiedy byłem lekko znudzony mijającym dniem, ale szybko udało mi się rozbudzić i zanurzyć w uroczą scenerię wykreowaną przez twórcę nagrodzonego prestiżową nagrodą im. Janusza Zajdla. Jakie są moje wrażenia po lekturze „Marsa”?Akcja powieści rozpoczyna się w niedalekiej przyszłości, kiedy to ludzie budują wieże elektrolityczne z myślą przystosowania tytułowej planety do warunków umożliwiających kolonizację. Wtedy też na pustyni członek załogi natyka się na trzymające się za ręce dzieci. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że nie mają na sobie skafandrów. Kilkadziesiąt lat po tym zdarzeniu Marsa zamieszkuje już mrowie ludzi, a planecie zagraża klęska związana z kurczącym się zapasem tlenu. Dodatkowy problem stanowi zbliżająca się do planety kometa. Niedługo później samozwańczy archeolog dokonuje szokującego odkrycia, które stawia przeszłość, ale także przyszłość Marsa w całkiem innym świetle. Co z tego ostatecznie wyniknie, jakie są perspektywy dla człowieka poza Ziemią? Na te pytanie czytelnik musi już sam znaleźć odpowiedź.
Być może przedstawiłem fabułę powieści nieco chaotycznie, ale trudno jest powiedzieć coś więcej, aby nie zdradzić jakiegoś ważnego zdarzenia oddziałującego na resztę akcji. Ogólnie w książce chodzi o przedstawienie historii Marsa z różnych perspektyw czasowych. Z jednej strony czytelnik śledzi losy bohaterów, którzy zaczynają proces terraformowania, a z drugiej rozkwit cywilizacji oraz jej późniejszy upadek. Rafał Kosik podzielił powieść na części i w każdej z nich ukryta jest historia zaklęta w innych ramach czasowych. Na początku lekko obawiałem się tego zabiegu, ale z czasem przekonał mnie do siebie. Czytelnik otrzymuje opowieść o całym procesie terraformacji planety, a przede wszystkim o jego skutkach.
Bohaterowie są bardzo ludzcy. Mimo że zamieszkują całkiem inną planetę, wciąż targają nimi podobne żądze jak na Ziemi. Współzawodnictwo w interesach, oszustwa, ciągłe kłamstwa, podstępne oraz nieczyste zagrania, pragnienie władzy, miłość, nienawiść, ale także ciekawość świata. W tym samym czacie planeta robi wszystko, aby wypłoszyć kolonizatorów. Zapas tlenu zaczyna się powoli kurczyć, a nad Marsem krąży widmo zagłady. Do czego zdolni są ludzie, by uratować swój nowy dom, dochodząc przy tym do prawdy? Niekiedy warto żyć z dnia na dzień, nie martwiąc się o przyszłość, bo takie myśli mogą nie prowadzić do niczego dobrego.
„Mars” wciągnął mnie bez reszty. Język, jakim operuje Rafał Kosik, jest barwy oraz bardzo przystępny, dzięki czemu kolejne strony przewraca się z wypiekami na twarzy. Przyznam, że z czytania czerpałem olbrzymią przyjemność, a przy tym moja wyobraźnia miała duże pole do popisu. Na szczególną uwagę zasługuje marsjańska sceneria, miasta pośród ogromu pustyni. Zastanawiający jest także cyberpunkowy klimat, szczególnie ten panujący w czasach, kiedy Mars stoi już jedną nogą w grobie. „Mars” to książka, która wciąga, zachwyca wnętrzem, a później skłania do głębszych refleksji.
Sięgając po powieść Kosika, oczekiwałem kawałka dobrej literatury science fiction, a otrzymałem wyśmienitą opowieść, którą będę pamiętał przez długi czas. Jest to bardzo dobra książka należąca do gatunku fantastyki socjologicznej, zadaje odważne pytania dotyczące człowieczeństwa, miejsca ludzi na świecie oraz procesu powolnej samodestrukcji. Powieść Kosika jest niepokojącą wizją w wersji hard. „Marsa” mogę polecić każdemu miłośnikowi ambitnych opowieści w fantastycznej otoczce, z pewnością nie będą oni zawiedzeni. Naprawdę warto!
Korekta: Iga Pączek
Książki można kupić m. in. TUTAJ.
